Từ tháng 11/2026, nhiều chính sách pháp luật mới có hiệu lực thi hành, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực như giáo dục, tài chính, lao động…

       1. Làm giả vé xổ số để dự thưởng, lĩnh thưởng bị phạt đến 100 triệu đồng.

1. Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số được Chính phủ ban hành tại Nghị định số 389/2026/NĐ-CP ngày 14/10/2026, có hiệu lực từ ngày 30/11/2026.

Theo đó, khoản 5 Điều 8 Nghị định này quy định, hành vi làm giả vé xổ số dưới mọi hình thức để tham gia dự thưởng và lĩnh thưởng bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với cá nhân.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị tịch thu toàn bộ số lượng vé xổ số vi phạm hành chính và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được từ việc thực hiện hành vi vi phạm.

2. Từ ngày 11/11/2026, thu thập dữ liệu làm lộ thông tin nhạy cảm bị phạt đến 120 triệu đồng.

Tại Nghị định số 363/2026/NĐ-CP ngày 19/9/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu, Chính phủ quy định mức phạt tiền tối đa của hành vi thu thập dữ liệu làm lộ thông tin nhạy cảm đến 120 triệu đồng. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 11/11/2026.

Cụ thể, theo điểm đ khoản 2 Điều 8 Nghị định số 363/2026/NĐ-CP, trường hợp cá nhân có hành vi thu thập, tạo lập dữ liệu không được phép của chủ thể mà làm lộ thông tin nhạy cảm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc an ninh quốc gia bị phạt đến 60 triệu đồng.

Đây là mức phạt áp dụng cho cá nhân vi phạm. Nếu tổ chức vi phạm thì mức phạt bằng 02 lần mức phạt nêu trên, tức mức phạt đến 120 triệu đồng.

Bên cạnh phạt tiền, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị đình chỉ hoạt động quản trị, vận hành cơ sở dữ liệu từ 06 đến 09 tháng đối với hành vi vi phạm theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 8 Nghị định này.

3. Khách sạn, nhà nghỉ phải kiểm tra giấy tờ tùy thân của khách.

Nghị định số 392/2026/NĐ-CP ngày 20/10/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung các Nghị định có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực an ninh, trật tự, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Theo đó, nhà nghỉ, khách sạn phải kiểm tra một trong các giấy tờ của khách gồm thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân, hộ chiếu, thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú của người nước ngoài và các giấy tờ nhân thân khác có ảnh do cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam cấp.

So với quy định trước đây, nghị định bổ sung thẻ căn cước, đồng thời không còn liệt kê chứng minh nhân dân trong nhóm giấy tờ được sử dụng để kiểm tra nhân thân của khách lưu trú.

Trường hợp khách không có giấy tờ tùy thân, sau khi bố trí khách vào phòng nghỉ, cơ sở kinh doanh phải thông báo ngay cho Công an cấp xã hoặc đồn Công an quản lý địa bàn.

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, phương án bảo đảm an ninh, trật tự và thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đối với các ngành, nghề liên quan.

4. Từ ngày 16/11/2026, vay chứng khoán phải có tài sản bảo đảm tối thiểu 110% giá trị khoản vay.

Bộ Tài chính quy định hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán tại Thông tư 145/2026/TT-BTC ngày 30/9/2026, có hiệu lực từ ngày 16/11/2026. Trong đó, quy định vay chứng khoán phải có tài sản bảo đảm tối thiểu 110% giá trị khoản vay.

Theo đó, điểm a khoản 2 Điều 20 Thông tư này quy định hoạt động vay và cho vay chứng khoán được thực hiện theo cơ chế thỏa thuận hoặc khớp lệnh giữa bên vay và bên cho vay, trên nguyên tắc bên vay phải có tài sản bảo đảm gồm tiền hoặc chứng khoán.

Trong đó, giá trị tài sản đảm bảo phải đạt tỷ lệ tối thiểu 110% giá trị khoản vay và đáp ứng tiêu chí tại quy chế nghiệp vụ của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam.

5. Thay đổi thủ tục hưởng trợ cấp mai táng đối với cựu chiến binh từ ngày 10/11/2026.

Thông tư số 21/2026/TT-BNV ngày 22/9/2026 của Bộ Nội vụ sửa đổi, bổ sung hướng dẫn thực hiện chế độ, chính sách đối với cựu chiến binh, có hiệu lực từ ngày 10/11/2026.

Theo đó, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp mai táng gồm bản khai giải quyết chế độ, giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử và giấy tờ xác nhận người đã mất là cựu chiến binh. Trường hợp thông tin khai tử có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin thì không cần nộp giấy tờ này.

Người đề nghị có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đến UBND cấp xã nơi cựu chiến binh thường trú trước khi mất.

Trong thời hạn 5 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, UBND cấp xã kiểm tra, xác nhận bản khai và chuyển hồ sơ đến Sở Nội vụ. Trong 7 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận đủ hồ sơ, Sở Nội vụ kiểm tra và ban hành quyết định giải quyết chế độ theo quy định.

6. Trẻ em từ 6 đến 14 tuổi chưa hoàn thành tiểu học thuộc diện giáo dục bắt buộc từ ngày 01/11/2026.

Từ ngày 01/11/2026, Nghị định 353/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026 của Chính phủ quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ có hiệu lực thi hành.

Theo Điều 13 Nghị định này, đối tượng giáo dục tiểu học bắt buộc là trẻ em từ 6 đến 14 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học. Chương trình áp dụng là chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Trong đó, Nghị định cũng đưa ra tỷ lệ trẻ em 6 tuổi vào lớp 1 phải đạt ít nhất 98%; tỷ lệ trẻ em 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học phải đạt ít nhất 95%, riêng xã có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn phải đạt ít nhất 85%.

7. Tuyển dụng lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài phải công khai thông tin. 

Nghị định số 371/2026/NĐ-CP ngày 25/9/2026 của Chính phủ quy định chi tiết việc tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Theo Điều 6 Nghị định nêu trên, khi tuyển dụng lao động Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thông báo nhu cầu tuyển dụng đến cơ quan, tổ chức quản lý có thẩm quyền; đồng thời công khai thông tin tuyển dụng trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia, cổng thông tin việc làm hợp pháp khác hoặc trang thông tin điện tử chính thức của tổ chức.

Tổ chức, cá nhân nước ngoài có thể trực tiếp tuyển dụng người lao động Việt Nam hoặc đề nghị cơ quan, tổ chức quản lý hỗ trợ tuyển dụng.

Quy định này làm rõ trách nhiệm thông báo, công khai nhu cầu tuyển dụng, tạo điều kiện để người lao động tiếp cận thông tin việc làm và giúp việc tuyển dụng được thực hiện theo đúng quy định.

8. Từ ngày 15/11/2026, không còn bắt buộc họp phụ huynh 3 lần/năm học.

Thay đổi đáng chú ý tại Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT ngày 28/9/2026 của Bộ Giáo dục và đạo tạo ban hành Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh là không còn quy định tổ chức họp toàn thể cha mẹ học sinh lớp 03 lần trong năm học vào các thời điểm cố định. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2026.

Thay vào đó, từ 15/11/2026 hội nghị cha mẹ học sinh nhóm, lớp lần đầu vẫn được tổ chức vào đầu năm học. Đây là quy định tại khoản 2 Điều 9 Điều lệ mới ban hành kèm Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT với các nội dung cuộc họp bao gồm:

– Trao đổi thông tin về chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và tình hình học tập, rèn luyện, phát triển của trẻ mầm non, học sinh;

– Trao đổi những nội dung cần phối hợp;

– Bầu Ban đại diện cha mẹ học sinh nhóm, lớp;

– Trao đổi các nội dung liên quan./.